Χημεία Α' Λυκείου

Διαλύματα

Τι είναι το Διάλυμα;

Το διάλυμα είναι ομογενές μίγμα δύο ή περισσότερων ουσιών.

  • Διαλύτης: Η ουσία σε μεγαλύτερη ποσότητα (συνήθως νερό)
  • Διαλυμένη ουσία: Η ουσία που διαλύεται
Διάλυμα = Διαλύτης + Διαλυμένη ουσία
m_διαλύματος = m_διαλύτη + m_διαλυμένης

Τρόποι Έκφρασης Συγκέντρωσης

Τύπος Ορισμός Τύπος Μονάδες
% w/w Εκατοστιαία κατά βάρος (m_δ.ο. / m_δλμ) × 100 %
% w/v Εκατοστιαία κατά όγκο (m_δ.ο. / V_δλμ) × 100 % ή g/100mL
C (g/L) Συγκέντρωση μάζας m_δ.ο. / V_δλμ g/L
C (M) Molarity (γραμμομοριακή) n / V_δλμ mol/L

Εκατοστιαία % w/w (κατά βάρος)

\(\%\; w/w = \frac{m_{\text{διαλ.ουσίας}}}{m_{\text{διαλύματος}}} \times 100\)
γραμμάρια διαλυμένης ουσίας ανά 100 g διαλύματος
Παράδειγμα

Διαλύουμε 20 g NaCl σε 180 g H₂O. Βρες την % w/w.

Λύση

• m_διαλύματος = 20 + 180 = 200 g

• % w/w = (20/200) × 100 = 10%

• Ερμηνεία: 10 g NaCl ανά 100 g διαλύματος

Εκατοστιαία % w/v (κατά όγκο)

\(\%\; w/v = \frac{m_{\text{διαλ.ουσίας}}}{V_{\text{διαλύματος}}} \times 100\)
γραμμάρια διαλυμένης ουσίας ανά 100 mL διαλύματος
Παράδειγμα

50 g γλυκόζης σε 250 mL διαλύματος. Βρες την % w/v.

Λύση

• % w/v = (50/250) × 100 = 20%

• Ερμηνεία: 20 g γλυκόζης ανά 100 mL διαλύματος

Γραμμομοριακή Συγκέντρωση (Molarity)

\(C = \frac{n}{V}\)
C = mol διαλυμένης ουσίας / L διαλύματος

Όπου: n = m / M (mol = γραμμάρια / γραμμομοριακή μάζα)

Παράδειγμα

4 g NaOH (M=40 g/mol) σε 500 mL διαλύματος. Βρες τη C.

Λύση

• n = m/M = 4/40 = 0.1 mol

• V = 500 mL = 0.5 L

• C = n/V = 0.1/0.5 = 0.2 M

Αραίωση Διαλυμάτων

Όταν προσθέτουμε διαλύτη, η συγκέντρωση μειώνεται αλλά η μάζα της διαλυμένης ουσίας παραμένει ίδια.

\(C_1 \times V_1 = C_2 \times V_2\)
πριν την αραίωση = μετά την αραίωση
Παράδειγμα

Αραιώνουμε 100 mL διαλύματος 2M σε 500 mL. Βρες τη νέα C.

Λύση

• C₁V₁ = C₂V₂

• 2 × 100 = C₂ × 500

• C₂ = 200/500 = 0.4 M

Σύνοψη

  • % w/w: m_δ.ο./m_δλμ × 100 (g/100g)
  • % w/v: m_δ.ο./V_δλμ × 100 (g/100mL)
  • Molarity: n/V (mol/L)
  • Αραίωση: C₁V₁ = C₂V₂

Ασκήσεις Εξάσκησης

Άσκηση 1

Διαλύουμε 30 g ζάχαρη σε 120 g νερό. Βρες % w/w.

Λύση

• m_δλμ = 30 + 120 = 150 g

• % w/w = (30/150) × 100 = 20%

Άσκηση 2

Διάλυμα HCl 0.5M. Πόσα mol HCl σε 2 L;

Λύση

• C = n/V → n = C × V

• n = 0.5 × 2 = 1 mol

Άσκηση 3

Αραιώνουμε 50 mL διαλύματος 4M σε 200 mL. Νέα C;

Λύση

• C₁V₁ = C₂V₂

• 4 × 50 = C₂ × 200

• C₂ = 200/200 = 1 M

Ο σύνδεσμος αντιγράφηκε!